بررسی مسائل شرعی

بسم الله الرحمن الرحیم

در زمین تقسیم اراضی چاه کنده اند و از آب آن لوله کشیده اند به منازل روستا آیا استفاده از آب آن جایز است ؟

جواب داده شده  : حکم زمین را دارد .

تعدادی از آقایان دارند  (مسألة 176): الأحجار المخلوقة في الأرض و المعادن المتكوّنة فيها تدخل في بيعها إذا كانت تابعة للأرض عرفا و أمّا إذا لم تكن تابعة لها كالمعادن المكنونة في جوف الأرض فالظاهر أنها غير مملوكة لأحد و يملكها من يخرجها و كذلك لا تدخل في بيع الأرض الأحجار المدفونة فيها و الكنوز المودعة فيها و نحوها.[1]

و تنها اقای حکیم  به علت مساله اشاره کرده است و دارد : المعادن المتكونة في داخل الأرض لا تملك بنفس تملك الأرض لكي تدخل في بيعها.[2]

یعنی بین مالکیت زمین و عمق زمین  فرق میگذارد و عمق زمین را تابع خود زمین نمی داند و ظاهرا همین معنی صحیح است  . بنا بر این مالک زمین مالک آبهایی زیر زمینی و نفت و گاز و معادن دیگر زیر زمین نیست  و آنها حکم آب و معادن در سائر اراضی را دارند و هر کس ان را استخراج کرد مالک می شود و یا تابع مقررات کشوری می باشد .

لذا در جواب سوال اگر اب چاه عمیق باشد  که عرفا تابع مالکیت زمین نیست  آب ملک کسی است که چاه زده است  و م یتوانداز آب چاه به هر نحو که صلاح دید  استفاده کند و حکم زمین را ندارد .

بلی طبیعتا وقتی در زمین دیگری چاه زدند  مقداری از زمین و راه رفت و آمد و حریم چاه از ید مالک خارج می شود و متصرف باید نسبت به آن  با مالک زمین مصالحه کند  حتی به اینکه اجاره مقدارزمین تحت تصرف را به مالک بدهد ولی علی ای حال  مالک آب است  و مالک زمین نسبت به آب چاه  حقی ندارد .

محمد عطایی 13/3/00

نتایج

الف ) اگر کسی در زمین غصبی چاه عمیق بزند  مالک اب چاه می شود .

ب ) باید نسبت  به مقدار زمین تحت تصرف برای چاه با مالک زمین مصالحه کند .

[1] . وسيلة النجاة (مع حواشي الگلپايگاني)، ج‌2، ص: 49‌ و تحرير الوسيلة؛ ج‌1، ص: 533 و منهاج الصالحين (للخوئي)؛ ج‌2، ص: 45 و مهذب الأحكام (للسبزواري)؛ ج‌17، ص: 261  و جامع المسائل (بهجت)؛ ج‌2، ص: 576 و منهاج الصالحين (للوحيد)؛ ج‌3، ص: 56 و منهاج الصالحين (للتبريزي)؛ ج‌2، ص: 50 و منهاج الصالحين (للروحاني)؛ ج‌2، ص: 89 و منهاج الصالحين (للفياض)؛ ج‌2، ص: 168

[2] . منهاج الصالحين (المحشى للحكيم)؛ ج‌2، ص: 64