بررسی مسائل شرعی

بسم الله الرحمن الرحیم  

در باب پیش بینی مسابقات  و جائزه گرفتن

 در برخی سایتها  این مساله مطرح شده  و اکثرا فرموده اند حرام است

س۵. شرکت کردن در مسابقات پیش بینی از طریق اینترنت مشکل دارد؟ و آیا پولی که از آن به دست می آید حلال است یا حرام؟

ج. احتیاط در ترک شرکت در این مسابقات است هر چند حرام نیست و کسی که در پیش بینی مسابقات برنده می شود شرعاً مالک جایزه نمی شود مگر این که مالک جایزه ضمن یکی از عقود شرعی مانند هبه یا صلح آن جایزه را به برنده تملیک کند.[1]

س: «توتو» به برگه‌هايى گفته مى‌شود كه در آن تيم‌هاى بزرگ فوتبال باشگاهى و ملى جهان ذكر شده و افراد آن برگه‌ها را تهيه كرده، برد و باخت‌ تيم‌ها را پيش بينى مى‌كنند و بابت آن پول مى‌دهند، هرچه مقدار پولى كه مى‌پردازند بيشتر باشد، مى‌توانند مبالغ مضاعفى را ببرند. شركت در اين پيش‌بينى با پرداخت پول چه حكمى دارد؟ پول حاصل از برنده شدن در آن حرام است يا حلال؟
ج) اين عمل شرط‌بندى محسوب شده و در حكم قمار است و جايز نيست و دادن و گرفتن اين پول هم حرام است.

س: به دليل علاقه به ورزش به خصوص فوتبال در پيش‌بينى بازى‌هاى ايرانى و خارجى شركت مى‌كنم و از بابت شركت كردن در اين مسابقه مقدارى پول مى‌پردازم و اگر تمام پيش‌بينى‌هاى اين بازى‌ها را درست انجام داده باشم، در ليست برنده‌ها قرار مى‌گيرم. مى‌خواستم بدانم كه اگر يك روز برنده شدم و در ليست گيرندگان جايزه قرار گرفتم، آيا پولى را كه به دست مى‌آورم مى‌توانم خرج كنم يا نه؟

ج) عمل مزبور جايز نيست و نمى‌توان در جايزه تصرف نمود.

س۴. حکم دریافت جوایزی که به ازای مسابقات پیامکی داده می شود چیست؟

ج. اگر در قبال شرکت در قرعه کشی چیزی دریافت نشود و کسر نمودن پول در قبال هزینه پیامک باشد فی نفسه اشکال ندارد؛ ولی اگر مبلغی به جهت شرکت در قرعه کشی کسر می شود به نحوی که با پول شرکت کنندگان جایزه تهیه و به برنده می دهند، صورت شرعی ندارد و همان شرط بندی حرام می باشد.

سوال: در برخی از سایتهای پیش بینی مسابقات فوتبال شخص پس از واریز وجه و ثبت نام اکانت خود را دریافت می کند و اجازه می یابد که در پیش بینی مسابقات لیگ فوتبال داخلی و یا خارجی شرکت کند، پس از حدس و پیش بینی درست جایزه داده می شود. شرکت کنندگان نتیجه تعداد مشخصی مسابقه فوتبال را پیش بینی میکنند. سایت فرمهای تمامی شرکت کنندگان را تا قبل از شروع اولین مسابقه فوتبال در یکجا جمع آوری میکند. بعد از اعلام نتیجه تمامی مسابقات فوتبال موجود ، جایزه بین برندگان تقسیم میشود حکم این نوع مسابقات چیست؟ ضمنا گاهی بخش از پول برای امور خیریه داده می شود؟

پاسخ: در صورتي که از شرکت کنندگان پولي بگيرند، و به قيد قرعه از محل پول هاي دريافتي جوايزي به برندگان بپردازند، اين کار حرام است.

ارسال SMS به برنامه هایی از قبیل ۹۰ جهت شرکت در مسابقه تلویزیونی چه حکمی دارد ؟

پاسخ : در صورتیکه برای شرکت در مسابقه وجهی نپردازند و مسابقه مربوط به کار مشروعی باشد اشکال ندارد.[2]

همانطور که در جواب برخی اقایان اشاره شده حکم این مساله از باب قمار بودن  داده شده است و طبعا اگر یکی از مصادیق قمار باشد  حکم قمار را دارد و تکلیفا و وضعا حرام است  یعنی هم شرکت در این نوع پیش بینی ها و هم گرفتن جائزه آن حرام است . منتهی اشکال عمده این پاسخ  این است که این  کار عرف قمار محسوب نمی شود و اینکه اثر قمار و حکمت حرمت قمار در آن جاری است  که محل تامل است نمی تواند منشاء حکم به حرمت شود .

اگر حکمت و یا علت حرمت قمار را عداوت و دشمنی بدانیم  همانطور که در آیه شریفه به ان اشاره شده است " إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَ الْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ وَ يَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلاَةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ ﴿91﴾" معمولا در این نوع مسابقات و پیش بینی ها ایجاد نمی شود . و. لذا نمی توان از باب حکمت و قمار حکم به حرمت این نوع کار ها کرد .

بلی اگر قمار معنی شرعی داشت و یا معنی عرفی روشنی داشت که هر نوع شرط بندی را قمار بدانند این نوع شرط بندی هم  از مصادیق قمار بوده و حرام است .

اما تعریف به اینکه قمار در جایی است که طرفین  مالی را بدهند و طی فرایندی مثل قرعه کشی و یا هر امر دیگری فردی بیش از مقداری که داده است بگیرد و یک فرد بیشتر به دست بیاورد و دیگری کمتر به دست آورده و ضرر کند . ثابت نشده است.  بنا بر این حکم به قمار بودن نمی شود و جریان حکمت قمار هم بر فرض صحت مجوز حرمت نمی شود  لذا می بینیم یکی از آقایان  حرمت تکلیفی را قبول نداشته و نوشته " احتیاط در ترک شرکت در این مسابقات است هر چند حرام نیست "

 بنا براین اگر صدق عرفی قمار  نباشد و یا لا اقل مشکوک باشد حکم حرمت تکلیفی قمار وجود ندارد و نمی توان گفت حرام است  .

اما اگر کسی شرکت کرد و جائزه را برد ایا حرمت وضعی دارد و تصرف در آن حرام است ظاخهرا تمام کسانی که متعرض مساله شده اند حکم به حرمت داده و گفته اند تصرف در مال حرام است  که در بحث مسابقات توضیح دادیم که وجهی برای حرمت وجود ندارد مگر از اب حرمت قمار و الا کسانی با طیب نفس پول داده اند و مسئول مربوطه هم مقداری از وجه را به یک نفر داده است و اگر حرمت قمار نباشد اکل مال بالباطل  نیست بلکه تجاره عن تراض می باشد و و اشکالی ندارد .

محمد عطایی 9/8/97

نتایج

الف ) پیش بینی مسابقات و گرفتن جائزه بابت آن گرچه طبق نظر مشهور حرام است  ولی دلیل  قانع کننده ندارد.