بررسی مسائل شرعی

بسم الله الرحمن الرحیم

اگر کسی خمس خود را ندهد  و مال را سرمایه قرار دهد  و بعد از سالها متذکر شود که باید خمس می داده است . و توبه کند و بخواهد خمس خود را بدهد .

الف ) آیا پرداخت همان مبلغ کافی است . یا باید تفاوت ارزش پول را محاسبه کند

ب ) وظیفه او در قبال افزایش و یا کاهش قیمت سرمایه تهیه شده چگونه است .

ج ) اگر پول غیر مخمس صرف موونه او شده  باشد حکم چیست ؟

جواب داده شده ارزش آن در اولین سال خمسی به عهده فرد است که باید با لحاظ تنزل ارزش پول پرداخت شود و در موارد ی که تنزل ارزش پول معلوم نیست مصالحه شود و فرقی بین موارد مذکور نیست .

طبق نظر مشهور خمس به عین مال به صورت مشاع تعلق می گیرد و اگر کسی فی الذمه چیزی را بخرد مالک ان می شود و لو بخواهد از مال حرام و یا مال غیر اداء  دین کند ( فایل 102 )

بنا بر این دو مطلب وقتی کسی خمس به مال او تعلق گرفته و پرداخت نشده است  چیزی بخرد و تصمیم داشته باشد که از پول متعلق خمس بدهد . در واقع مالک جنس خریده شده می شود و اگر آن را صرف موونه کند خمس به کالا تعلق نگرفته  است اما اگر آنرا سرمایه قرار دهد و گفته شود که سرمایه خمس دارد  باید خمس کالای خریداری  شده را بدهد  و اگر ندهد  هر وقت متوجه شود باید خمس ان را  به قیمت روز بدهد بلی اگر کالای  اصلی تلف شود و یا قیمت آن کاهش پیدا کند ضامن خمس ان  به قیمت سال اول می باشد.

توضیح اینکه در پایان سال اول به کالای سرمایه ای خمس تعلق گرفته و بادی پرداخت شود واگر پرداخت نشد تا  آن کالا از بین رفت ضمان خمس وجود دارد و باید پراخت شود و همینطور اگر در اثر استهلاک قیمت آن کم شود .

اما نسبت به  مال متعلق خمس که به فروشنده داده است به منزله تلف آن می باشد و باید خمس ان را بدهد.

بلی اگر در کشوری مثل کشور ما تورم  بالا وجود داشته باشد باید ملاحظه تورم  و کاهش ارزش پول بشوئد.

اگر با عین مال متعلق خمس مالی را بخرد  به نظر اقایان خویی و سیستانی مالکیت کالا به  او منتقل می شود و ضمانبه کالا ی بدل تعلق می گیرد  که همان حالت سابق را پیدا می کند. و طبق نظر مشهور معامله نسبت به خمس آن فضولی محسوب می شود و اگر ولی خمس اجازه دهد  مساله خمس مثل حالت اول می باشد  و فرقی نمی کند. بلی اگر ولی خمس اجازه ندهد معامله نسبت به یک پنجم  کالا باطل است .

یعنی  یک پنجم کالا برای مالک اولیه است  و خمس پولی که به فروشنده داده شده است بر ذمه خریدار تعلق گرفته است که با لحاظ تورم  باید بپردازد.

محمد عطایی  22/12/96

نتایج

 الف ) اگر کسی با پول متعلق خمس بدون دادن خمس سرمایه تهیه کرده است باید خمس سرمایه را به قیمت فعلی بدهد.

ب ) آگر سرمایه تلف شده باشد  باید خمس قیمت آن را در سر سال خمسی بدهد.

ج ) خمس پول پرداخت شده هم باید پراخت شود .

 د ) در اداء دیون از حمله خمس باید تورم لحاظ شود .