بررسی مسائل شرعی

بسم الله الرحمن الرحیم

خمس چیزی که به صورت سلف فروخته است

شخصی به صورت معامله سلف، جنسی را فروخته است ولی چند ماه قبل از موعد تحویل جنس،سال خمسی او می رسد. آیا این شخص باید خمس مبلغ دریافتی را بدهد؟

رهبری: در فرض مذکور، فروشنده مالک پول معامله سلف است، و جزو درآمد او محسوب می شود، و متعلق خمس است.ش fdJavFHFc9Y

سیستانی:اگرجنس راهنوز تهیه نکرده یااینکه اگرپیش فروشنده است خمس جنس راقبلا داده است مبلغ مذکورخمس نداردمگربه مقداری که دراین معامله سودکرده که خمس سودراباید بدهد.ش8804

مکارم شیرازی:لازم نیست.ش611813

زنجانی:ملاک این است که از زمان حصول منفعتی که باآن جنس راتهیه کرده سال گذشته است یاخیر.ش11231

 ظاهرا دقت کامل در موضوع صورت نگرفته است .

 در بیع سلف بایع کل پول را می گیرد و قرار است در اینده کالا را تحویل بدهد و فرضا قبل از تحویل کالای فروخته شده سال خمسی او می رسد

 در باب خمس اموال او باید محاسبه کند در سر سال خمسی چه چیزی دارد . لذا اگر کالای فروخته شده را در انبار موجود دارد . به این کالا خمس تعلق نمی گیرد اما به پول کالا به عنوان اموال خود خمس تعلق می گیرد .

اما اگر کالای  فروخته شده را ندارد بلکه باید بعدا تهیه کند و به خریدار تحویل دهد. آن کالا به قیمت روز محاسبه جزء دیون فرد محسوب می شود که باید از سرمایه خود کم کند  و خمس سرمایه خالص خود را بدهد .

 توجه به این نکته لازم است که در معاملات سلف معمولا جنس ارزان تر فروخته می شود لذا بایع در سلف پول کمتری از قیمت متعارف بازار می گیرد و فرضا اگر تمام پول را داشته باشد و کالا را نداشته باشد و بخواهد در آینده تهیه کند و به خریدار بدهد چیزی اضافه نداشته است که بخواهد خمس آن را بدهد .

بلی ممکن است در اثر نوسانات قیمتی موجب مقداری سود برای بایع شود که در این صورت باید خمس مقدار اضافی را بدهد . مثلا کالایی را به بیع سلف فروخته به قیمت 50 ملیون تومان و البته فرضا همان کالا نقدا 60 ملیون تومان بوده است  و در سر سال خمسی همان 50 ملیون تومان را دارد ولی اگر بخواهد کالای فروخته شده را بخرد باید 60 ملیون بخرد که دیگر سودی نبرده بلکه ضرر هر کرده است و لازم نیست خمس بدهد . اما اگر در اثر نوسان قیمتی الان می تواند آن کالا را به 40 ملیون تومان بخرد . باید خمس ده ملیون اضافه را بدهد.

 محمد عطایی 18/11/96

 نتایج

کسی که کالا را به بیع سلف می فروشد .

الف ) اگر کالا را دارد باید خمس پول باقیمانده از ثمن را در سر سال خمسی تخمیس کند .

ب ) اگر کالا موجود نباشد باید خمس پول را منهای پول تهیه کالا بپردازد .