بررسی مسائل شرعی

بسم الله الرحمن الرحیم

آیا با غسل جبیره ای میتوان

 الف : نماز قضا خواند

ب: روزه قضا گرفت (باتوجه به این که درآینده نزدیک امید به خوب شدن دارد)

مرحوم سید در عروه  دارند :  في جواز استيجار صاحب الجبيرة إشكال ، بل لا يبعد انفساخ الإجارة إذا طرأ العذر في أثناء المدّة مع ضيق الوقت عن الإتمام و اشتراط المباشرة، بل إتيان قضاء الصلوات عن نفسه لا يخلو عن إشكال مع كون العذر مرجوّ الزوال؛ و كذا يشكل كفاية تبرّعه عن الغير.[1]

و برخی اقایان ( خمینی . خویی . گلپایگانی . فاضل . فیاض و سیستانی ) حاشیه دارند که خواندن نماز قضاء هم مانعی ندارد.

محقق خویی و اقای فیاض و برخی دیگر مساله را مبتنی بر این دانسته اند که وضوء جبیره رافع است یا مبیح م بنا بر رافعیت گفته اند با وضوء جبیره ای صحیح ذی الجبیره طاهر شده است و هر کاری که مشروط به طهارت باشد می تواند انجام دهد.

الاشكال ضعيف بناء على ما هو الصحيح من ان الوضوء الجبيري رافع للحدث كالوضوء التام، فاذا أتى به المكلف جاز له الاتيان بكل ما هو مشروط بالطهارة كالصلاة و نحوها سواء أ كانت من نفسه أم كانت من غيره.[2]

ولی ظاهرا تمام  مساله منوط به آن نباشد چون اکثر اقایان از جمله خود سید وضوء جبیره را رافع حدث می دانند

 و گفته اند :  الوضوء مع الجبيرة رافع للحدث، و كذلك الغسل.[3]

تنها اقای وحید اشکال کرده اند [4] 

ولی اکثر اقایان در مساله بالا حاشیه ندارند و قضاء را جائز نمی دانند .

و ظاهرا علت همان است که اقای سبزواری دارند

 منشأه أنّ التكاليف العذرية تكون مجزية مطلقا حتّى بالنسبة إلى الغير، أو أنّها مجزية بالنسبة إلى خصوص ذي العذر فقط، مقتضى الإطلاقات و سهولة الشرع و امتنانه على أمته هو الأول، و مقتضى الانصراف و الجمود و قاعدة الاشتغال بالنسبة إلى المنوب عنه هو الثاني،.[5]

 به این بیان که تییم و وضوء جبیره هر چند رافع حدث هستند اما رافعیت برای تکالیف در ظرف خود هستند و نماز استیجاری و قضایی تکلیف در این ظرف نیستند . بلکه مکلف می تواند آنها را در ظرف دیگری با تکمیل شرائط بجا آورد  و این معنی مطابق احتیاط هم هست و لذا از نماز استیجاری یا قضایی در فرض سوال با توجه به امکان انجام آن در حالات دیگر اجتناب شود .

اما این هم با شریعت سهله و سمحه سازگاری ندارد مخصوصا اگر گفته شود نماز قضاء را باید تا قبل از نماز اداء قبلی خواند .

منتهی در مورد روزه یک بحث در غسل جبیره لازم است مد نظر قرار گیرد . که غسل باید قبل از اذان صبح برای روزه باشد و در آن وقت فرد مکلف به غسل جبیره نیست تا با انجام غسل رافعیت حدث ایجاد شود  و هر کار مشروط به طهارت را انجام دهد . بلکه این غسل اصلا مامور به نیست . مگر اینکه در روز قبل برای نماز ظهر و عصر یا مغرب و عشاء غسل کرده باشد و طهارت حاصل از آن باقی باشد.

(مسألة 31): إذا ارتفع عذر صاحب الجبيرة لا يجب إعادة الصلوات الّتي صلّاها مع وضوء الجبيرة و إن كان في الوقت، بلا إشكال  بل الأقوى جواز الصلوات الآتية بهذا الوضوء في الموارد‌ الّتي علم كونه مكلّفاً بالجبيرة،[6]

در این مساله آقایان ( بروجردی . حکیم . نایینی . گلپایگانی و خویی و منتظری [7] و مکارم  و فیاض ) اشکال کرده اند. و منشاء ان هم ناقص دانستن وضوء جبیره ای است و گفته اند با امکان وضوء تام وضوء جبیره ای و لو رافع حدث باشد رافع کامل نیست و بنا بر همین مبنا نمی توان با آن اعمال غیر موقت را انجام داد و ظاهرا حق با این گروه است . که بالاخره غسل و وضوء جبیره ای ناقص است و مسلم از کسی که عذر نداشته باشد قبول نمی شود . لذا باید گفت بعد از بر طرف شدن عذر مثل تییمم باطل می شود  باید برای اعمال بعدی و اختیاری تجدید طهارت کند .

محمد عطایی 4/6/94

نتایج

الف ) وضوء و غسل جبیره ای هر چند رافع حدث است ولی از همه جهات تام و کامل نیست

ب ) تنها برای اعمال مشروط به طهارت که وقت آنها ضیق است مفید است

ج ) نماز و روزه قضاء و اعمالی که وقت وسیع دارند را در وقت دیگر با طهارت کامل انجام دهند .

د ) بعد از رفع عذر جبیره باید برای اعمال بعدی تجدید وضوء کرد.